Drwa bann fam : enn lazourne pou selebre, 364 zour pou bliye

Sak lane, le 8 mars vini avek so bann fler, bann post bien roz lor Instagram, so bann diskour ek poem bien ekrir. Tou dimoun selebre bann fam. Bann lantrepiz partaz bann sitasion pou motiv zot. Bann politisien fer bann zoli aksion. Apre…le 9 mars arive. Tou revinn normal, sakenn repran so lavi.

Me atann - kiete sa exakteman, “enn lavi normal pou enn fam” ?

Samem ki vre kestion la. Parski ant bann drwa ki ekrir dan bann dokiman inportan ek seki bann fam viv vremem toulezour, ena parfwa enn fose bien gran kouma lagon Blue Bay.

🟣 Lor papie, sa paret bien…

Anou koz fran : Moris inn fer progre. Konstitision garanti egalite ant bann zom ek bann fam. Protection from Domestic Violence Act ekziste. Ena enn Minister pou Egalite bann zanr. Bann ONG kouma SOS Fam, Kolektif Ark-an-Siel, ek Gender Links pe konbat toulezour pour ki drwa bann fam vinn enn zafer konkre.

Wi, bann fam okip bann gran pos - dan mazistratir, dan lemond bann zafer, dan medsinn. Tou korek alor ? 

Atann !

Violans domestik, enn realite bien prezan dan lavi bann fam

💬 Eski to ti kone ? #1

Dan Moris, enn fam lor trwa inn sibir violans domestik omwin enn fwa dan so lavi. 

Enn lor trwa. Savedir ki parmi to bann pros, to bann kamarad, to kouzinn, to vwazinn, to koleg, bizin ena enn ki bizin inn viv sa. Ek souvan dan silans. 

Kifer silans ? Parski dan fami, bien souvan nou tann : "Pa fer iskandal". Parski laont, mem si li inzist, souvan retonb lor bann zepol seki pe soufer. 

💼 Egalite dan travay

Panse enn kout : to ena mem bann diplom ki to koleg. Zot fer mem travay. Zot ena mem ansiennte. Pourtan…to gagn mwins lapey.

Non, sa pa enn fiksion la. Dekalaz lor lapey ant bann zom ek bann fam li enn realite. Dapre Statistics Mauritius, bann fam gagn an mwayenn ant 20 a 25 % mwins ki bann zom dan sertin sekter. 

Ek dan bann pos direksion ? Ena mwins ki 20 % fam ki okip bann pos leadership dan sekter prive.

Kifer ? Eski nou ankor ena dout lor bann kapasite bann fam ? Oubien sa paret pli zis…plis konfortab si pa fer okenn sanzman ? 

💬 Eski to ti kone ? #2

Moris klase nimero 100 lor enn lalis 146 pei dan l'Index Mondial pou Egalite bann Zanr pou Forum Ekonomik Mondial. 

100. Lor 146. Pou enn zil ki ena obzektif vinn enn hub ekonomik ek sosial model dan lafrik…inpe difisil pou krwar, non ?

🏠 Dan lakaz : fardo invizib

Anou koz enn zafer ki nou pa trouve dan bann istatisitk : sarz mantal. 

Dan Moris, parey kouma dan bokou sosiete ki marke par enn tradision kiltirel bien for - ki li indou, mizilman, kreol oubien katolik, bann fam ankor konsidere kouma responsab prinsipal enn fwaye. Li okip zanfan, manze, bann devwar, rasion…ek souvan an mem tan li travay. 

So misie, li “ed li”. Koumadir sa enn faver. 

Eski to pe trouv problem la ?

Li pa enn kestion move volonte. Li zis enn kestion move labitid kiltirel kinn transmet depi plizir zenerasion. Ek sa bann labitid-la, kapav sanz zot. Selman bizin denonse, koze. 

💬 Eski to ti kone ? #3

Dan Moris, kan bann fam travay san gagn lapey (okip zanfan ek bann gran dimoun, netway lakaz), sa reprezant enn gro kontribision ekonomik…me sa pa konte dan PIB. 

An gro : si lekonomi Moris tourne, li an gran parti gras a bann fam. Ek personn pa dir zot mersi : pena ni enn rekonesans sosial, ni kas. 

🗳️ Ek dan politik ?

Inn ena bann fam kinn demark zot dan bann pos inportan. Me anou koz fran : reprezantasion politik bann fam dan Moris res feb.

Dan Lasanble Nasional, bann fam reprezant mwins ki 20 % bann eli. Mwins ki enn lavwa lor sink. Kouma bann lalwa ki sipoze protez bann fam kapav reflekte zot realite si bann fam mem zot preske pa la pou ekrir zot ? 

❤️ Seki nou kapav fer : twa, mwa, nou

Isi, nou pa pe koz feminism kouma enn gran mo. Nou pe koz zis bon rezonnman ek imanite. 

Respekte enn fam, nou kapav fer li toulezour, pa zis le 8 mars. Ki savedir vremem, kan met li an pratik ?

• Ekout enn fam ki pe koze dan enn renion, ek pa atann so tour pou koz dan so plas.

• Partaz bann louvraz lakaz vremem, pa zis donn enn ti ed.

• Krwar enn fam ki pe dir li pe viv enn sitiasion difisil, san demann li ki linn fer pou provok sa. 

• Aport to soutien bann istriktir kouma SOS FAM, Family Support Bureau, oubien Befrienders Mauritius.

• Vot pou bann reprezantan, zom ek fam, ki trouve vremem egalite enn zafer inportan.

Selebre, enn bon zafer. Pran aksion, meyer.

Le 8 mars, li zoli, li neseser, li enn rapel. 

Me si le 9 mars, le 16 avril, le 3 zilie ek tou lezot zour pena okenn diferans dan manier ki tret enn fam…be sa zis enn dekor. 

Moris enn zoli zil, ris akoz so diversite, so rezilians, so bann fam. Sa bann fam-la merit plis ki enn lazourne. Zot merit ki enn sosiete antie leve, toulezour, pou ki zot bann drwa pa ress zis bann mo dan enn dokiman inportan. 

Twa, ki to pou sanze zordi ?

*sa zimaz-la inn zenere par enn intelizans artifisiel (IA)